Ivanjica

Specijalna bolnica za rehabilitaciju „Anemija”

Gradovi, zgrade, zdanja i objekti grade se od snova koje sanjaju neimari; grad se ne razlikuje od bilo koje osobe. Oboje na sebi nose tragove koje imaju da ispričaju. Vide mnogo lica, unište stvari i naprave ponovo nove. Ivanjica je grad u jugozapadnom delu Srbije, na 468 m nadmorske visine, gde darežljiva priroda nudi ono najlepše: grad za koji se vežu mnogi kulturno–istorijski događaji, ali i grad iznad kojeg se, u brdu ukopan, na blagim cvetnim proplancima okruženim šumskim ambijentom, krije objekat sa preko 40 godina tradicije i poverenja.

Početak ove priče smešten je u davnu 1974. godinu. Tačnije, u maj 1974, kada Ivanjica posle izgradnje satelitske stanice dobija šansu za razvoj zdravstvenog turizma. Posle dogovora i konsultacija najeminentnijih stručnjaka iz ove grane medicine pristupilo se izgradnji Zavoda za lečenje i rehabilitaciju anemije i ostalih krvnih bolesti, jedinstvene ustanove u tadašnjoj Jugoslaviji. Pogodnosti koje pruža Ivanjica, ne samo svojim prirodnim lepotama već i klimatskim uslovima i optimalnim sadržajem gvožđa u zemljinoj kori i pijaćoj vodi, u punoj meri opravdavaju tu veoma korisnu zamisao.

Zavod je lociran na padini brda iznad Ivanjice na 470 m nadmorske visine, na mestu najbogatijeg osunčenja, odakle se pruža izvanredan pogled na grad i njegovu lepotom bogatu okolinu. Kaskadno postavljeni depadansi povezali su se centralnom gondolom i kosim liftom jedinstvenih tehničkih osobina, jedinim te vrste u tadašnjoj SFRJ i specijalno projektovanim za ovu priliku. 

Na samom početku, prema rečima tadašnjeg direktora dr Slobodana Spasovića, bilo je isplanirano da objekat ima 150 postelja sa, isključivo, jednokrevetnim i dvokrevetnim sobama, punog komfora. Plan je uključivao bazen dimenzija 18 x 9 m, neophodan u programu rehabilitacije pacijenata, kao i modernu laboratoriju za praćenje zdravstvenog stanja korisnika rehabilitacije i lečenja, savremeni restoranski blok, brojne prostorije za odmor, zabavu, razonodu i kulturno–društvene aktivnosti.

U to vreme u čitavoj je zemlji vladalo veliko interesovanje medicinskih stručnjaka za početak rada ove ustanove. Zavod je blisko sarađivao sa Internom klinikom i Institutom medicine rada u Beogradu, koristeći neophodnu stručnu pomoć ovih institucija.

Republički zavod za penziono i socijalno osiguranje, shvatajući svrsishodnost i neophodnost postojanja ovakve vrste produženog lečenja za našeg radnog čoveka, odlučio se za finansiranje izgradnje Zavoda za prevenciju, lečenje i rehabilitaciju bolesti krvi u Ivanjici.

Radove na izgradnji objekta koji se prostire na 800 m2 izvelo je preduzeće „Graditelj” Ivanjica, a projektant je bio prof. Milan Đokić iz Beograda.

Sa izgradnjom se krenulo u proleće 1974. godine. Nastao je predivan objekat, u narodu širom tadašnje SFRJ poznat kao „Anemija Ivanjica – fabrika crvenih krvnih zrnaca”. Zavod je nezvanično počeo sa radom 3. 5. 1978. godine i, prema priči tada zaposlenih, čistio se i spremao za otvaranje, da bi zvanično bio otvoren 17. 6. 1978, uz prisustvo velikog broja zvanica iz tadašnje SFRJ. Od tada radi pune 42 godine! Četrdeset dve godine tradicije i poverenja! Prvi direktor novootvorenog Zavoda bio je dr Milutin Miko Milutinović, a prvi gost Zavoda – Petar Veselinović, u sobi 101.

U prvim godinama rada Zavod je raspolagao brojem od 162 postelje, raspoređene u 108 jednokrevetnih i dvokrevetnih soba, sa velikim prozorima i terasama sa kojih se pruža prekrasan pogled na obronke Golije, Javora i dolinu reke Moravice.

Prostrani holovi, svetla i sunčana trpezarija, bife-restoran, bogato opremljena biblioteka, te sala za televiziju činili su boravak pacijenata prijatnim, a lečenje uspešnijim. Ustanova je bila opremljena najsavremenijom hematološko-biohemijskom laboratorijom, kojom su rukovodili stručnjaci – hematolog i biohemičar, a koja je pružala usluge kako bolesnicima, tako i ambulantno lečenim pacijentima.

U to vreme bile su lečene su sledeće indikacije: anemije, leukopenije i trombocitopenije, hemofilija i slične bolesti, maligne hemopatije u nepotpunoj i potpunoj misiji.

Krajem 1981. i početkom 1982. kreće sa radom služba fizijatrije, da bi devedesetih godina prošlog veka ovaj blok bio proširen kadrovski i indikaciono – elektroterapija, fototerapija, ultrazvučna terapija, radna terapija, kineziterapija, termoterapija, hidroterapija, sa indikacijama: oboljenja upalnog i degenerativnog reumatizma, vanzglobni reumatizam, artroza pojedinih zglobova, rehabilitacija ortopedskih i postreumatskih stanja, oboljenja perifernog i centralnog nervnog sistema, neurološke bolesti. Zavod za prevenciju, lečenje i rehabilitaciju bolesti krvi i krvotvornih organa promenio je ime u Zavod za specijalizovanu rehabilitaciju „Ivanjica”. Povećao se kapacitet smeštaja na 200 postelja, raspoređenih u jednokrevetnim, dvokrevetnim i trokrevetnim sobama. Uz bazen, gostima su postali dostupni: sala za stoni tenis, teretana, sauna, kao i sportski tereni za mali fudbal, košarku i odbojku. Počela je sa radom i služba rekreacije, sa programima koji gostima omogućavaju aktivan odmor. Zavod zadržava internističko–hematološki blok sa svim svojim indikacijama.

Danas, 2020. godine, ova ustanova nosi naziv Specijalna bolnica za rehabilitaciju „Ivanjica”. Zauzima površinu od 7.500 m2 na prostoru od 4 hektara. Zgrada i dalje izaziva pažnju i divljenje svojim arhitektonskim oblikom i položajem. Kada se pogledaju slike iz perioda osnivanja pa do danas, jedini svedoci duge tradicije jesu stabla drveća posađena još u vreme otvaranja Zavoda. Dosta toga je vremenom renovirano i sređeno, ali je prvobitni izgled objekta ostao isti, osim novoizgrađenog restorana u srednjem depadansu i prostora za parking. Ustanova ima 100 zaposlenih radnika, plus 10% radnika po ugovoru na određeno vreme. Raspolaže brojem od 250 ležaja, raspoređenih u jednokrevetnim, dvokrevetnim i trokrevetnim sobama, kao i brojem od pet apartmana.

Danas sportski i zabavni kapacitet ovog kompleksa čine: renovirani bazen zatvorenog tipa, koji je povezan terasom koja je leti umivena sunčevim zracima, idealna za sunčanje; sauna, hidromasažna kada – đakuzi, tapidarijum, sala za stoni tenis, trenažna sala, teretana, bilijar sala, kongresne sale kapaciteta 70 i 200 mesta; spoljni tereni za kolektivne sportove, fudbal, odbojku, košarku, dečji zabavni park, kao i trim–staze za aerobna pešačenja i trčanja – gornja dužine 800 m i donja od 400 m. Tu su i staze za pešačenje u dužini od 10 km, kroz hrastove, bukove i četinarske šume, sa prelepim pogledom na panoramu grada.

Medicinski deo ustanove danas čine:

  • Interna medicina – koja je sastavni deo ustanove od otvaranja sa stručnim medicniskim osobljem (lekari specijalisti interne medicine i subspecijalisti hematologije, viši i srednji medicinski kadar…) i koja je opremljena dijagnostičkim aparatima za procenu kardiovaskularnog, respiratornog i hematopoeznog sistema. Vrši se primena klimatske i medikamentozne terapije uz stručni nadzor u trajnju od 24 sata.
  • Laboratorija – sa najsavremenijom aparaturom za biohemijsko–hematološke i imunološke analize.
  • Fizikalna medicina i rehabilitacija – koja danas ima primarnu ulogu pri indikacijama: upalni degenerativni reumatizam, vanzglobni reumatizam, okoštavanja pojedinih zglobova, rehabilitacija ortopedskih i posttraumatskih stanja, oboljenje perifernog i centralnog nervnog sistema, razvojni deformiteti skeleta, neurološke bolesti.

U novije vreme blok fizikalne medicine raspolaže najnovijim aparatima za procese fizikalne rehabilitacije, a to su: T–care terapija visokofrekventnom strujom; shock wave terapija udarnim talasom, artromot, ekstenzomat, galvanska kada i horizontalna terapija. 

Doći u ovu ustanovu (Specijalnu bolnicu za rehabilitaciju „Ivanjica”) ne znači samo lečiti se i rehabilitovati, odmarati se i rekreirati, već i upoznati Ivanjičane, Ivanjicu, okolinu, njena prirodno–geografska, istorijska, kulturna bogatstva… Služba rekreacije svakodnevno organizuje rekreativna pešačenja uređenim šumskim stazama, sa prelepim pogledom na panoramu grada; izlete na planinske vrhove Golije, Mučnja i Javora, u manastire Studenica i Kovilje, na Uvačko i Zlatarsko jezero. U sklopu rekreacije, gostima su organizovane vežbe fitnesa, akvabika…

Ovako izgleda prvih 40-ak godina rađanja, rasta i stasavanja ove jedinstvene ustanove. Ona i dalje raste i razvija se, priča svoju priču za buduće generacije, nadamo se – za stoleća!